Hans Hillen en de heiligen der laatste dagen

9 april 2011 § 5 reacties

Minister Hans Hillen kan zijn geluk niet op. Het CDA is nu eindelijk aangekomen op de conservatieve, rechtse plek waar de partij al lang had moeten moet zij, stelde hij onlangs in zijn ‘overwinningstoespraak’ in de Volkskrant. Dankzij Hillen en zijn kornuiten zal het geluid van christenen die op de bres willen staan voor christelijk-sociale politiek binnen het CDA snel wegsterven, voorspelt columnist Sytze Faber. Hans Hillen is de juiste man, op de juiste plaats, op de juiste tijd.

Na vier, vijf jaar was het weer zover. Dan kreeg de gereformeerde kerk in ons dorp een nieuwe predikant, die meestal na het nodige geworstel het beroep naar onze gemeente had aangenomen. Mijn vader fungeerde dan nogal eens als spreekbuis van de kerkenraad om hem temidden van de gemeente een hartelijk welkom toe te roepen. In die toespraakjes kwam steevast het zinnetje voor ‘U bent de juiste man, op de juiste plaats, op de juiste tijd!’

Ik moest hieraan terugdenken toen Hans Hillen door zijn maatje Maxime Verhagen uitverkoren werd voor het ministerschap van Defensie. Zijn hele leven is Hillen waakzaam en weerbaar geweest. Herhaaldelijk hees hij de stormbal om volk en vaderland te waarschuwen voor een linkse vloedgolf, die er nooit is gekomen. Hij zat er ook naast wat de PVV betreft. Dat was, zo profeteerde hij aanvankelijk, een leeglopende ballon.

Drie decennia geleden, toen het CDA tot aanzijn kwam, waren Hillen en zijn kameraad Charles Schwietert als parlementaire journalisten van de NOS uiterst alert met betrekking tot vooruitstrevende gereformeerden die hun politieke bakermat hadden gehad in de Antirevolutionaire Partij. Zij werden beschouwd als mogelijke nagels aan de doodkist van de christen-democratie. Dezer dagen, nu het CDA zijn dertigjarig bestaan viert, zit de klus voor Hillen en zijn conservatieve kornuiten er bijna op. Het ministerschap, en dan nog wel van Defensie, kwam daarom op het goede moment. Het is nu tijd voor de finishing touch.

Met die gereformeerden begon het een halve eeuw geleden. Toen gaven de VU-filosoof Herman Dooyeweerd en zijn adepten een forse, principiële slinger aan het klassieke gereformeerde leerstuk van de soevereiniteit in eigen kring. Hun benadering spitste zich toe op de rol van de overheid.

De overheid zou zich niet langer uiterst afstandelijk moeten opstellen ten opzichte van vooral het sociaal-economische beleid, maar moeten gaan fungeren als een actieve, anticiperende regisseur om inhoud te geven aan de verschillende facetten van de rechtsstaat. Ze zou een schild moeten zijn voor het kwetsbare en de kwetsbaren. Dat hoorde gepaard te gaan met een mondiale oriëntatie (Europa, ontwikkelingssamenwerking). De nieuwe invalshoek van Dooyeweerd viel in vruchtbare bodem bij de top van de Antirevolutionaire Partij (De Gaay Fortman, Berghuis, Bruins Slot en later Aantjes). De echo’s daarvan in het CDA behoren binnenkort tot de verleden tijd.

Dit pad werd geëffend door de kabinetten van Jan Peter Balkenende (het laatste, een electoraal moetje, tel ik niet mee). Ze deinden mee met de VVD en ademden een ouderwetse vooroorlogse liberaal-confessionele geest: overheid op afstand, zelfredzaamheid van de burger. Bij de laatste kabinetsformatie is het CDA ten langen leste de Rubicon overgestoken. Wilders nam de moslims voor zijn rekening, Rutte en Verhagen de bijstandsgerechtigden en gehandicapten. Van de voorgenomen bezuinigingen op de samenleving moeten de baanlozen het leeuwendeel voor hun rekening nemen. Zo ging het vroeger ook.

Hillen kan zijn geluk niet op. Het pleit lijkt te zijn beslecht. Op zaterdag 27 november jongstleden, de dag van het CDA-congres, hield hij in de Volkskrant alvast zijn overwinningstoespraak. Het CDA, zo sprak hij, is nu eindelijk aangekomen op de conservatieve, rechtse plek waar de partij al lang had moeten moet zijn. Het evangelische radicalisme, zoals hij het noemt, uit gereformeerde hoek was er de oorzaak van dat het zo lang heeft geduurd.

Vleesgeworden CDA-ers als Bert de Vries en Hannie van Leeuwen werden door hem met name genoemd. Hun tijd, zo stipuleerde hij, is nu echter voorbij. ‘Met evangelisch radicalisme blijf je altijd de vraag van Sint Maarten houden. Ik geef de helft van mijn mantel aan jou, waarom niet driekwart en waarom eigenlijk niet de hele mantel? Het is nooit genoeg.’ Daar kun je geen politiek mee voeren. Christenen die op de bres willen staan voor christelijk-sociale politiek noemt hij spottend – hij is nogal ingenomen met zijn vondst – ‘de heiligen der laatste dagen’. Een partij die zich, zo luidt zijn omineuze argumentatie, baseert op een boek van minstens tweeduizend jaar geleden, is per definitie conservatief. .

De echo van Dooyeweerd versterft, met dank aan VU-alumni als Balkenende en Donner. Christendom en conservatisme vielen bij Hillen altijd al samen. Nu past zijn opvatting ook nog precies in het plaatje van de tijdgeest anno 2010. In het CDA is hij thans de juiste man, op de juiste plaats, op de juiste tijd. Dat heeft Verhagen goed gezien.

Sytze Faber, voor Protestant.nl
17 december 2010

Dr. Sytze Faber was wetenschapper, politicus, hoofdredacteur en bestuurder; hij houdt zich tegenwoordig bezig met armoedebestrijding, schaken en schrijven. Zijn wekelijkse columns voor het Friesch Dagblad zijn te lezen op http://sytzefaber.livejournal.com

§ 5 Reacties op Hans Hillen en de heiligen der laatste dagen

  • Robert Poort schreef:

    Heel goed artikel dat aangeeft dat de C in CDA niet betekent dat ze het alleenrecht heeft op het predikaat christelijk. Vroeger was het CDA voor velen een middenpartij, maar inmiddels is wel gebleken uit welke (rechts) politieke hoek de wind waait. En ja, wat een heerlijk (onbedoeld) compliment geeft minister Hillen ons hier als heiligen der laatste dagen! Ik ben er echter niet zo zeker van dat kerkleden bij ons er een sociaal-democratische visie op nahouden die opkomt voor arbeidersgezinnen en minder-draagkrachtige gezinnen.

  • Astrid Vreven-Heeren schreef:

    Ja, het CDA mag de C in zijn naam rustig weglaten. Er is niets (meer) christelijk aan deze partij. Naastenliefde als evangelisch radicalisme beschrijven is waanzin. Zoiets verwacht je niet, hoort niet uit de mond van een christen te komen. Bij radicalisme moet ik denken aan terroristen of aan christen die zich volledig af sluiten van de maatschappij.
    Radicalisme is echter in de linkse wereld ook wel een term die met trots wordt gebruikt door aktievoerders omdat het dan staat voor; het moet radicaal anders! en dat gaan we radicaal aanpakken!
    Verder heel grappig dat hij (Hans Hillen) ‘ons’ noemt.

  • Robert Poort schreef:

    “Radicaal anders” lijkt me een evangeliebeginsel: bekeren en opnieuw beginnen! De engelstalige site The Mormon Worker heeft als motto: “devoted to Mormonism and Radical Politics”. In de VS is het woord “socialisme” dermate verdacht gemaakt dat men liever “radicaal” gebruikt, verwijzend naar het radicale begin van de mormoonse geloofstraditie dat van alles met collectiviteit en sociaal gedrag te maken had.

    • Astrid Vreven-Heeren schreef:

      In de VS is het woord socialisme verdacht in nederland is het woord radicaal verdacht en radicalen worden gezien als relschoppers. Geloof me ik was er een van.

  • Marco schreef:

    Neo-liberalisme met een licht-christelijk sausje kan je het beleid van de laatste 9 jaar wel noemen.

    Uitgaan van het principe van zelfredzaamheid is een nobel streven dat de Kerk sterk stimuleert en ondersteund, ja vraagt van de leden. Wanneer zelfredzaamheid echter in de praktijk wordt tegengewerkt door het creeren van een semi-overheid voor elk mogelijk wissewasje dan wordt het voor de burger ondoenlijk om zijn deel te doen. Het is voor zelfs goed opgeleide burgers haast ondoenlijk om het doolhof nog te navigeren, laat staan voor de meerderheid die niet zo mondig, sociaal vaardig en juridisch onderlegd is.
    Het creeren van de semi-overheid opende tevens de mogelijkheid om politici te stallen die uitgerangeerd zijn, en dit alles tegen uiteindelijk hogere kosten dan toen benoemde ambtenaren hetzelfde werk deden.

    Sociaal-democratie zoals door de PvdA verbeeld is voor veel leden, mezelf incluus moreel falliet verklaard. Kijk naar de vele PvdA-ers die het erg goed voor elkaar hebben, noem Marleen Barth als slechts een bekend voorbeeld, en vergeet Wouter Bos niet met zijn nieuwe baan van 8 ton/jaar. Om over us Camiel maar niet te spreken namens het CDA.

    Maar om terug te komen op sociaal-democratische tendensen van leden van de Kerk, ja ze bestaan wel en ik ken en spreek ze. Ja ze weten dat ze een minderheid zijn, ja ook ik meen dat sociaal-democratie toekomst heeft, en dat het de enige weg is die een betere en stabielere toekomst beloofd omdat ze gegrond is in Christelijke principes.

    Niemand kan alleen de wereld redden, maar het is een ieders plicht om dat wel te doen, want uiteindelijk moeten en zullen we het samen doen. Dat is sociaal-democratie ten voeten uit, zien dat je elkaar nodig hebt, wellicht niet nu. UBUNTU, mensen zijn mensen door andere mensen.

    Helaas voor Hans Hillen was er in 1944 wel een St Maarten die zijn mantel deelde met ons in de vorm van soldaten van overzee……
    Schijnbaar was het hem blijkbaar liever geweest om op 1 mei a.s. vanaf de Kremlinmuur te kijken naar een parade ter gelegenheid van de 66ste herdenking van de overwinning op de fascisten, als gast van het Politbureau.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Hans Hillen en de heiligen der laatste dagen voor De Mormoonse Arbeider.

Meta

%d bloggers liken dit: